Savunma ve Havacılık Sanayisine Girecek İşletmelere Yol Haritası Sunuyoruz

Yeni Girişimciler için Atılması Gereken Kritik Adımlar ve Zorluklar 

Erkan CNC Genel Müdürü Serdar Basri Akgün ile kalıpçılıktan savunma sanayisine geçmeyi planlayan işletmelerin atması gereken kritik adımları ve yapılan yaygın hataları konuştuk.

-Savunma ve havacılık endüstrisini cazip kılan nedenler nelerdir?

Ülkemizin son dönemde savunma, uzay ve havacılık endüstrisinde gerçekleştirdiği hamleler göz dolduruyor. Dikkat çeken projelerle yıldızı parlayan bu sektörler, pazarda yeni yatırım ve üretim fırsatları arayan KOBİ’lerin odak noktası haline geldi. Özellikle geleneksel imalat kollarındaki daralma, işletmeleri bu yüksek katma değerli alana yönlendiriyor.

Kalıpçılıkla savunma alanları arasındaki temel farklar ve geçiş sürecindeki ana zorluklar nelerdir?

Çok yerinde bir soru, zira firmaların yaşadığı temel sorunlar tam olarak bu zihniyet ve altyapı değişiminde başlıyor. Kalıpçılık, doğası gereği tekil, terzi usulü ve prototip odaklı bir iş iken; savunma sanayi tekrarlanabilir hassasiyet, yüksek adetli seri imalat ve sıkı kalite standartları talep eder.

EDM ve tel erozyon ağırlıklı çalışan bir kalıphaneden, yüksek hızlı CNC torna ve çok eksenli işleme merkezlerinin domine ettiği bir seri imalat hattına geçmek sadece makine parkurunu değil, fabrika düzenini, üretim proses yönetimini ve kalite kontrol süreçlerini baştan sona değiştirmeyi gerektirir. Ayrıca kalıpçılıkta müşteri ayağınıza gelirken, bu sektörde rekabet serttir; ciddi bir pazarlama, belgelendirme ve kurumsal yetkinlik yatırımı şarttır.

Bu dönüşüm için nasıl bir planlama gerekir?

Seri imalatta başarı, tezgahın çalışmasından önce süreç planlamasında başlar. Kalıpçılıkta odak nokta “ürünü bir şekilde çıkarmak” iken, savunma sanayisinde odak “ürünü her defasında sıfır hatayla ve aynı standartta üretebilmektir”.

Bu doğrultuda;

• Ürün Geliştirme ve Mühendislik: Kalıphane mantığındaki usta odaklı üretimden, CAM simülasyonları ve fikstür tasarımları yapan güçlü bir mühendislik ekibine geçilmelidir.
• Fabrika Düzeni ve Yalın Üretim: Hammadde girişinden ürün çıkışına kadar malzeme akışı yeniden kurgulanmalı; tezgah yerleşimleri duraksamaları en aza indirecek şekilde düzenlenmelidir.
• Makine Parkuru ve Verimlilik: Yüksek adetli üretimde tezgahların duruş sürelerini azaltacak otomatik yükleme sistemleri, palet değiştiriciler ve ölçüm probları sürece dahil edilmelidir.

Savunma ve havacılık sektörünün imalat standartları düşünüldüğünde, firmalar hangi teknoloji ve makine yatırımlarına odaklanmalı?

Bu sektörün taviz veremeyeceği iki temel unsur var: Tolerans hassasiyeti ve izlenebilirlik. Titanyum, inkonel, zırh çelikleri veya havacılık alüminyumları gibi işlenmesi zor malzemelerle çalışıldığı için standart tezgahlar yetersiz kalır.

İşletmeler; yüksek gövde rijitliğine sahip, termal deformasyon kontrolü olan 5 eksen işleme merkezleri, multifonksiyonel torna-freze (Turn-Mill) tezgahları ve yüksek hassasiyetli dalma/tel erozyon teknolojilerine yatırım yapmalıdır. Ayrıca bu yatırımlar, havacılık standartlarına uygun ölçüm ekipmanları (CMM) ve yetişmiş, sertifikalı insan kaynağı ile desteklenmelidir.

Sektöre adım atacak firmalar için ne tür kamu ve özel yatırım teşvikleri mevcut? Bu imkanlardan kimler nasıl yararlanabilir?

Savunma ve havacılık, stratejik sektörler kapsamında yer aldığı için devlet tarafında oldukça kapsamlı destek mekanizmaları mevcut. KOSGEB’in Stratejik Ürün Destek Programları, TÜBİTAK AR-GE hibe programları ve Ticaret Bakanlığı’nın kümelenme destekleri bu alanda ilk akla gelenler.

Ayrıca Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın sunduğu Bölgesel ve Stratejik Yatırım Teşvik Belgesi sayesinde KOBİ’ler; KDV istisnası, gümrük vergisi muafiyeti, vergi indirimi ve SGK primi işveren hissesi desteği gibi çok ciddi mali avantajlardan yararlanabiliyorlar. Burada kritik olan, doğru proje dosyasıyla ve doğru makine konfigürasyonuyla başvuru yapabilmektir.

Son olarak; kalıpçılıktan savunma sanayisine geçmeyi hedefleyen işletmelere başarı için ne gibi tavsiyelerde bulunursunuz?

Son dönemde bu sektöre girmek isteyen çok sayıda firma görüyoruz ancak ne yazık ki önemli bir kısmı yanlış makine ve teknoloji seçimi nedeniyle ciddi zararlar ediyor, sermayesini heba ediyor. Savunma sanayisinin ihtiyaç duymadığı veya hassasiyetini karşılayamayacak tezgah yatırımları, firmaları operasyonel olarak kilitliyor.

Biz Erkan CNC olarak, bu dönüşümü hedefleyen firmalara sadece bir makine tedarikçisi olarak değil, bir teknoloji partneri olarak yaklaşıyoruz. İmalat yapacakları parçaların teknik analizlerinden başlayarak; doğru tezgah seçimi, fikstür tasarımı, kesici takım optimizasyonu ve zaman analizi içeren ücretsiz danışmanlık ve yol haritası hizmeti sunuyoruz.

Özetle tavsiyem şudur: Yanlış yatırımla zaman ve sermaye kaybetmeyin.

Doğru teknoloji, doğru mühendislik planlaması ve yetkin bir partner iş birliği ile hareket edildiğinde bu dönüşüm KOBİ’lerimiz için muazzam bir büyüme fırsatıdır.

Söyleşi-Fotoğraf: Zeki Kar